Archief van de ‘Ziekten en kwalen’ Categorie

Ik geloof dat ik een brilletje nodig heb. De dingen om mij heen worden mistig. Krijg ik staar?

Vergeleken met mensen zijn alle honden verziend, en zouden voor dichtbij een brilletje kunnen gebruiken.

Dit is natuurlijk heel onpraktisch, hoewel er contactlenzen voor honden bestaan en er ook wel met succes lenzen in de ogen zelf zijn geïmplanteerd.

Op lange afstand zien honden daarentegen uitstekend, maar naarmate de leeftijd vordert verliezen hun lenzen het vermogen tot nauwkeurig scherpstellen.

Daarom hebben oudere honden problemen met het scherp zien van mensen of voorwerpen vlak voor hun neus, hoewel ze bewegende objecten op een afstand nog goed kunnen zien. In de loop der tijd verliezen de lenzen hun helderheid, en na tien jaar worden ze mistig. Het licht dat de ogen binnendringt moet door deze mistige lenzen heen en wordt er gedeeltelijk door teruggekaatst, waardoor de ogen blauwgrijs lijken. Dat is een normaal leeftijdsverschijnsel.  

Staar is een geheel andere zaak. Oppervlakkig lijkt staar precies op de mistigheid als gevolg van ouderdom. In feite worden ondoordringbare kristallen in de lens gevormd, waardoor het beeld gehinderd wordt bij het doordringen tot het netvlies. Dit kan blindheid veroorzaken. Staar kan operatief worden verwijderd en in sommige gevallen vervangen door kunstlenzen, maar alleen wanneer het netvlies in goede staat verkeert Staar is veelal erfelijk, en gaat vaak vergezeld van eveneens erfelijk verval van het netvlies: progressieve netvlies-atrofie. Wanneer staar samengaat met deze atrofie van het netvlies heeft operatief ingrijpen helaas zelden zin.

Onlangs begon ik vrij plotseling ‘s nachts plassen en hopen in huis achter te laten. Is dat een normaal voor een oude hond, of is het het eerste teken van de hondse ziekte van Alzheimer?

De ziekte van Alzheimer is nimmer vastgesteld bij honden, hoewel het best kan voorkomen.

Incontinentie is een teken van ziekte, of het natuurlijke gevolg van ouder worden en het verlies van beheersing over de betrokken spieren.

Er kunnen medische oorzaken zijn voor urine-incontinentie. Blaasontsteking irriteert het slijmvlies van het hele urinesysteem, wat druppelen kan veroorzaken.

Sommige teefjes, vooral dobermanns, springer spaniels en Old English sheepdogs, worden incontinent na sterilisatie vanwege de daarmee verbonden hormonale veranderingen en het feit dat hun blaas om te beginnen al niet op zo’n gunstige plek zit.

Hormoonsupplementen of operatief ingrijpen, of beide, kunnen het probleem oplossen.

Dubbele incontinentie, dus van zowel de blaas als de ingewanden, wijst vrijwel altijd op een te lage spiertonus. Dit kan een teken zijn van algemene ziek-zwak-of-misselijkheid, maar als het voorkomt bij gezonde oudere honden kunnen anabole Steroiden (dat spul waarvan atleten weleens misbruik maken) het met de oude dag verbonden verlies van spierbeheersing verbeteren. Dieetverandering kan ook helpen. Soms doen sekshormonen wonderen.

Wat ook de oorzaak is, mensen moeten beseffen dat het oneerlijk is een hond te berispen voor iets waaraan hij niets kan doen. De meeste honden vinden de situatie net zo vervelend als de mensen.

Ik begrijp niet waarom mijn poten pijn doen als ik ‘s-morgens opsta, terwijl het overgaat als ik wat lichaamsbeweging heb gehad.

Dit wordt veroorzaakt door een geleidelijke vermindering van de natuurlijke smeermiddelen in de gewrichten, verbonden met een lichte, maar chronische vorm van gewrichtsontsteking of arthritis.

Grote rassen hebben vaker last van deze problemen dan kleinere.

Veel rassen, zoals Duitse herders en labrador retrievers, kennen een groot aantal gevallen van erfelijke artritis van het heupgewricht of dysplasie. Zolang de honden jong zijn met sterke spieren met een goede tonus levert deze artritis geen problemen op, maar naarmate de leeftijd vordert kan verlamming optreden. Andere rassen, zoals rottweilers en Pyrenese berghonden, worden vaak geboren met schoudergewrichtsproblemen. Hoe geringer het probleem, hoe geringer de kans dat het op jonge leeftijd verlamming zal veroorzaken, maar later in het hondeleven zal het gewricht pijnlijk worden.

Deze gewrichten zijn het pijnlijkst na een periode van rust, en daardoor treedt de tijdelijke verlamming vooral op als de hond zich voor het eerst weer gaat bewegen. Na enige oefening vermindert het ongemak. Deze honden moeten nooit plotseling overdreven lichaamsoefeningen doen, want dat verergert de problemen. Ze zijn het best gebaat bij een kalme dagelijkse lichaamsbeweging, en kunnen goed reageren op non-steroïdale ontstekingsremmers als aspirine, dat soms behalve therapeutisch ook wel preventief wordt toegediend.

Toen ik laatst keek zag Ik dat ik maar een testikel heb. Is dat reden tot bezorgdheid?

Het is te laat voor bezorgdheid. Honden met maar een teelbal zijn ongeschikt voor hondenshows, hoewel sommige reuen een siliconenbal hebben gekregen.

Hun vruchtbaarheid is nauwelijks minder dan normaal, dus een niet ingedaalde testikel verhindert de voortplanting niet.

Het probleem is genetisch, en komt bij sommige rassen vaker voor dan bij andere, dus als men het probleem onder controle wil krijgen moet seks vermeden worden. Het heeft ook zin om seks te vermijden, want een niet ingedaalde teelbal heeft een veel grotere kans op kanker dan een volledig ingedaalde.

Testikels zijn erop gebouwd om het meest efficiënt te werken bij een temperatuur die enkele graden onder die van het lichaam ligt. Dat is ook de reden waarom zij uit de buikholte neerdalen. Niet ingedaalde teelballen bevinden zich in een warmer klimaat, waardoor hun zaad niet zo gezond is en de kans op tumoren groter is.

Als een hond een of twee niet ingedaalde testikels heeft, moet hij ieder jaar een volledig lichamelijk onderzoek ondergaan. Soms bevindt de boosdoener zich in het kanaal tussen buikholte en scrotum en kan daar door tasten duidelijk in gevoeld worden.

In andere gevallen zit hij hoog in de buurt van de nieren, waar hij zijn bestaan begon. Bij het eerste teken van een toenemende omvang moeten zulke ballen operatief verwijderd worden.

Mijn mensen stoppen pillen in mijn eten om de jeuk en het krabben te bestrijden, maar nu drink ik als een vis. Maken deze pillen mij zo dorstig?

Cortisone is het meest effectieve medicijn tegen jeuk, en een heel bekende bijwerking is een tijdelijke toename van de dorst.

Hoewel deze vorm van behandeling vaak absoluut noodzakelijk is en buitengewoon effectief wanneer beperkt tot een korte periode, kan ze riskant zijn bij langdurig gebruik.

Cortisone onderdrukt de jeuk terwijl de oorzaak, parasieten bijvoorbeeld, wordt weggenomen. Het is geen remedie. Soms kan de oorzaak niet worden weggenomen.

Sommige honden, vooral witte of hoofdzakelijk witte honden zoals West Highland witte terriërs en Engelse setters, zijn allergisch voor stofmijten, menselijke huidschilfers, grasstuifmeel of-sap en andere onderdelen van het milieu die redelijkerwijs niet kunnen worden geëlimineerd. Als dit het geval is en de hond kan niet ongevoelig gemaakt worden, dan moet hij medicijnen hebben om zijn leven zo plezierig mogelijk te houden.

Antihistaminen verminderen jeuk bij honden minder goed dan bij mensen, maar als gevolg van recente ontwikkelingen is het toch het proberen waard. Als de ene soort geen effect heeft kan de andere worden geprobeerd. Natuurlijke vetten in bernagie en sleutelbloemolie verminderen de neiging tot krabben maar ze moeten in grote hoeveelheden worden ingenomen, tot soms achtmaal de aanbevolen dosis; en dat kan duur worden. Alvorens men zich aan deze vorm van preventie waagt, is het zinvol de dierenarts te raadplegen.

Hoe kan ik aan mensen uitleggen dat ik soms niet op hun roepen reageer omdat ik doof begin te worden, en niet omdat ik ongehoorzaam ben?

Het is voor mensen moeilijk om doofheid bij honden te herkennen, vooral bij oudere honden, omdat ze niet kunnen bepalen of gebrek aan reactie wordt veroorzaakt door toenemende onafhankelijkheid of gehoorverlies.

Doofheid komt bij jonge honden weinig voor en treedt slechts algemeen op bij bepaalde, vaak hoofdzakelijk witte rassen, vooral buil terriërs, dalmatiners en sealyhams. Deze honden worden met gehoor geboren, maar tegen de tijd dat ze twaalf weken zijn worden ze doof.

Het is een erfelijke vorm van doofheid, en het risico zal worden overgebracht op eventuele nakomelingen van de hond. Grote hoeveelheden oorsmeer zullen zeker het gehoor verminderen, hoewel het op zichzelf geen doofheid veroorzaakt.

Het spreekt vanzelf dat geregeld schoonmaken van de oren deze vorm van slechthorendheid onder controle houdt.

Gehoorverlies dat met de leeftijd verband houdt; deze vorm komt heel vaak voor bij golden retrievers boven de twaalf jaar; wordt door de hond vaak gecompenseerd door een beter gebruik van andere zintuigen. Ze weten dat er een mens aankomt doordat ze de trillingen van zijn voetstappen op de grond waarnemen.

Maar hoe zij weten dat op een andere verdieping de koelkast wordt geopend blijft een raadsel. Gehoorverlies is bij honden net zo algemeen als bij mensen; de oude dag is de meest voor de hand liggende oorzaak. Honden kunnen hun mensen het beste duidelijk maken dat ze doof zijn door niet te reageren op kalm uitgesproken prettige woorden als ‘eten’, ‘park’ of ‘wandelen’.

Waarom wil ik steeds mijn voorpoten likken als ik neerlig?

Dit is een unieke vorm van huidprobleem waarvoor geen lichamelijke oorzaak bekend is.

Opgewekte labradors en ontspannen Duitse herders geven zich vaak over aan deze vorm van dwanggedrag.

Honden likken daarbij alleen bepaalde plaatsen, vrijwel altijd het laatste gewricht van de voorpoten. Als een hond in sfinxhouding ligt is dit ook de makkelijkste plaats om te likken.

Hij begint met een enkele verzorgende lik maar gaat vervolgens door. Soms likt hij zo lang dat hij er moe van wordt en in slaap valt met zijn tong nog in likpositie uit de bek hangend. Na een paar weken likken wordt de huid donker van kleuren het haar verdwijnt Uiteindelijk breekt de likker door zijn eigen huid heen, komt weefsel met een ziltige smaak tegen en begint het allemaal steeds interessanter te vinden. Als zijn mensen niet ingrijpen zal hij, aan zichzelf overgelaten, tot op het bot doortikken.

In eerste instantie is dit eerder een psychische dan een lichamelijke kwaal, die overeen komt met wat bij mensen wel obsessief-compulsief gedrag genoemd wordt De mens kan trachten de betrokken plekken met iets onsmakelijks in te smeren, maar de meeste honden likken rustig door. Als medicatie noodzakelijk is, reageert de hond vaak gunstig op de medicijnen die mensen bij bovengenoemd gedrag krijgen; bovendien moet de beschadigde huid geheel hersteld worden, want anders begint de hond als de behandeling ophoudt prompt opnieuw met likken.

Mijn achterwerk jeukt en daarom wrijf ik het over het gras. Wat is de reden daarvan?

Honden hebben soms last van hun anaalklieren.

Anaalklieren zijn een onderdeel van de apparatuur waarmee een hond zijn territorium markeert. Na een drol te hebben geproduceerd knijpt de hond de afscheiding uit zijn anaalklieren eroverheen, en geeft er aldus zijn eigen duidelijke en unieke geur aan.

Sommige honden zoals spaniels en teckels hebben anaalklieren die anatomisch gezien nogal beroerd gelokaliseerd zijn en niet geregeld worden geleegd. Naarmate ze voller worden gaan ze irriteren, dus ledigt de hond ze kunstmatig door likken of door wat sommige kenners plastisch omschrijven als ‘sleetje rijden’.

De afscheiding heeft een duidelijke geur die mensen onaangenaam vinden. Als anaalklieren geïfecteerd raken vullen ze zich niet met de normale afscheiding maar met pus, waarvan zelfs honden de geur afstotelijk vinden. De afscheiding is soms bloeddoorlopen en de hond besteedt toenemende delen van de dag aan het verzorgen van het achterwerk. Als dit eenmaal het geval is wordt het tijd de anaalklieren door de dierenarts met een antibiotische oplossing te laten uitspoelen.

Als de klieren chronisch problemen blijven opleveren worden ze ook wel operatief verwijderd. Om infectie te voorkomen kan de dierenarts mensen leren hun hond te helpen door zelf de klieren leeg te drukken, in plaats van te vertrouwen op de hond zelf om dat door likken en ’sleetje rijden’ te bereiken.

Waarom ben ik zo dorstig?

Langdurige toegenomen dorst duidt er vrijwel altijd op dat er iets ernstigs aan de hand kan zijn.

Het weer alleen is niet voldoende om een drastische toename in waterconsumptie te veroorzaken.

Slechte nierfunctie is de meest algemene oorzaak waardoor oudere honden meer drinken, hoewel nierproblemen en de daarmee verbonden dorst ook als erfelijke kwaal kunnen optreden in bepaalde rassen als cocker spaniels, als ze nog geen twee jaar oud zijn. De nierfunctie kan makkelijk worden getest door het bloed te controleren op afvalprodukten.

Als de bloedtest uitwijst dat er nierproblemen zijn, dan moet de hoeveelheid eiwitten in het voedsel (vlees) drastisch worden verminderd.

Blaasontsteking, leverproblemen, suikerziekte, en ziektes van klieren als bijvoorbeeld de hypofyse, veroorzaken alle een verhoogde dorst Dit kan ook worden vastgesteld door bloedtests, unrinemonsters of beide, maar er moet medische hulp aan te pas komen in plaats van een simpele dieetverandering.

Behandeling voor andere kwalen, zoals cortisone tegen jeuk, veroorzaakt ook dorst.

Een laatste vreemde oorzaak voor overdreven drinken is geheel psychologisch. Als sommige honden te zeer opgewonden raken drinken ze enorme hoeveelheden water. Dit kan op onverwachte momenten plaatsvinden, zoals wanneer een hond terugkomt van de kennel. Hij drinkt een paar dagen lang als een kameel, en valt dan vanzelf weer terug in zijn normale drinkpatroon. Behandeling is niet nodig omdat het probleem zichzelf oplost.

Hoe kan ik mijn mensen uitleggen dat ik kiespijn heb?

Als honden voedsel uit hun bek laten vallen, slechts aan een kant kauwen, vragen om voedsel maar het vervolgens niet opeten, dan kunnen ze tand- of kiespijn hebben.

Het langs de snuit bewegen van een poot en het tonen van een miserabele aanblik zijn ook vege tekenen.

De meeste honden zijn ongevoelig ten opzichte van kiespijn en proppen zich, omdat voedsel zo belangrijk voor hen is, vol alsof er niets aan de hand is. Als consequentie kan het lijden langdurig voortgaan zonder dat enig mens het in de gaten heeft.

Kiespijn komt veel vaker voor dan mensen beseffen. Omdat de meeste honden toegewijde kauwers en knagers zijn is er een grote kans dat ze op een gegeven moment een haarlijnfractuur in een gebitselement krijgen, of dat er een stukje afbreekt. Als dan de tandpulpa bloot komt kunnen bacteriën het wortelkanaal binnendringen en een abces doen ontstaan. Vaak is er aan de buitenkant niets te zien en deze wortelabcessen kunnen alleen met röntgenfoto’s worden aangetoond.

Stinkende adem is een opvallender aanwijzing voor aandoening van het tandvlees, hoewel er dan niet noodzakelijkerwijs pijn in het spel hoeft te zijn. Hetzelfde geldt voor tandsteenafzetting. Het ziet er niet uit en het kan tot infectie leiden, maar op zichzelf houdt het nog niet in dat de hond pijn heeft.

Kiespijn kan alleen worden behandeld als men doordringt tot de wortelvan het probleem. Dit betekent gewoonlijk het trekken van de boosdoener, hoewel er geen reden is om de tand of kies niet te behouden door het uitvoeren van een wortelkanaalbehandeling. Veel dierenartsen hebben zowel de apparatuur als de vaardigheid om deze tandheelkundige ingreep uit te voeren.

Advertenties